facebookery

Tristan Harris is de oprichter van Time Well Spent, een beweging die mensen wil laten denken over digitale technologie – en vooral hoe je daar zo min mogelijk tijd aan verspilt. Afgelopen week pleitte hij er in het Belgische weekblad Humo voor dat online diensten als Facebook en Google de gebruikers zelf moeten waarschuwen wanneer ze teveel tijd op het platform hebben doorgebracht. Dat je geconfronteerd wordt met het feit dat je al 13 minuten door je tijdlijn aan het scrollen bent, of dat je een paar minuten geleden óók al je mail hebt ververst.

Eindeloze hoeveelheid kansen op beloning

Zoals Harris aangeeft ligt het echter niet voor de hand dat dit soort waarschuwingen snel tot de realiteit behoren. Zelf was hij een paar jaar product philosopher bij Google, waar men zijn voorstel in principe geen slecht idee vond, maar er ook geen toegevoegde waarde in zag. “Ze zullen er pas werk van maken als er een beweging op gang komt die hen daartoe dwingt.”

Online diensten staan in dienst van de gebruiker, maar tegelijkertijd hebben ze er belang bij om ze zo lang mogelijk op het platform te houden. Daarom heeft Facebook besloten om de nieuwsfeed eindeloos te maken, stellen Netflix en YouTube na iedere video nieuwe suggesties voor en kun je bij Tinder swipen tot in het oneindige. Harris vergelijkt dit soort diensten met slotmachines: “Telkens wanneer je aan de hendel trekt, zijn er twee opties: of je wordt beloond of je wordt niet beloond. (…) Op Facebook, Instagram of een nieuwssite blijf je scrollen tot je iets tegenkomt dat je als een beloning ervaart.”

Nieuwsdieet

Je zou dat kunnen vergelijken met wat de Zwitserse schrijver Rolf Dobelli over nieuwsconsumptie zei: we zijn vatbaar voor bevrediging op korte termijn, en raken daardoor verslaafd aan korte nieuwsberichten. Zelf ging Dobelli een maand op ‘nieuwsdieet,’ door alle kranten, nieuwssites, apps en televisiejournaals te mijden, waarna zijn concentratieboog naar eigen zeggen een stuk langer werd.

Een nieuwsfeed werkt als suiker, met iedere update als verslavende zoeternij. Maar van snoepverkopers kun je moeilijk verwachten dat ze je helpen om af te vallen.

Deel
Tweet