28867692466_6fb8b721fa_z-2

Mensen! We hebben een probleem. En dat probleem heet smartphone. Of eigenlijk vooral: we hebben er de grootste moeite mee om dat ding eventjes weg te leggen als we gaan fietsen of autorijden, en dat is levensgevaarlijk. Dus daar moet wat aan gedaan worden.

De vraag is alleen: hoe? De overheid lanceert campagne op campagne, en de laatste is speciaal gericht op jonge fietsers. De naam luidt ‘ONderweg ben ik OFFline’ – chapeau voor de woordspeling – en moet de jeugd van tegenwoordig er nu écht een keer van overtuigen dat het toch niet zo veiligheidsbevorderend is, appjes versturen vanaf je fietszadel.

Het is een probleem dat je niet zomaar even tackelt. Het zegt genoeg dat er al totaal uiteenlopende manieren zijn bedacht om smartphonegebruik op de fiets te minderen, de een overtuigender dan de ander. Laten we er een stel doornemen:

Fietsmodus

Neem bijvoorbeeld Fietsmodus. Dat is een app die je vlak voor het fietsen moet aanzetten, en weer afsluiten als je op je eindbestemming bent. In de tussentijd houdt de app bij of je ondertussen op je smartphone hebt gekeken, en hoe meer kilometers je dat níet doet, hoe meer punten je kunt verdienen. Punten? Ja, en daar kun je prijzen mee winnen als bioscoopkaartjes, liveshows of een nieuwe fiets.

Fietsmodus bestaat al een paar jaar, en vormt ook weer een pijler van de huidige overheidscampagne. Maar hoe goed werkt deze beloningsgerichte methode? Voor mensen die daar gevoelig voor zijn misschien wel, maar het probleem echt aanpakken doet het eigenlijk niet. De bedenkers van de app lijken te hebben gedacht dat jongeren tóch niet geven om verkeersveiligheid, en je ze maar een beloning moeten voorhouden om ze toch nog een beetje verantwoord te laten fietsen. Terwijl de kern toch juist zou moeten zijn dat de jeugd daadwerkelijk beseft hoe gevaarlijk dit is?

Er is trouwens ook een auto-variant van deze app, genaamd Automodus. Een initiatief van Interpolis, dat volgens onderzoek heel goed schijnt te werken. Klein dingetje is alleen dat dit ‘onderzoek’ werd uitgevoerd door Interpolis zelf. Tja.

Virtual reality


De virtual realitygame ‘Beat the Street’ van Veilig Verkeer Nederland en Samsung zet wél daadwerkelijk in op bewustwording. Dit spel laat jongeren virtueel ervaren wat er allemaal mis kan gaan in het verkeer – hoe duidelijker je zoiets voor je ziet, hoe beter het binnenkomt. Dat zou goed kunnen werken, alleen is de vraag wel hoeveel mensen je ermee bereikt. Online video’s laten zich snel verspreiden, maar als je hele doelgroep daar eerst een virtual realitybril voor moet dragen, gaat het toch wat minder vlot.

De dertienjarige Tommy-Boy

Laten we onze hoop dan vooral richten op wat een persoonlijk verhaal kan doen. Voor de huidige campagne werkt de overheid samen met T-Butterfly, een stichting die Michael Kulkens oprichtte nadat zijn dertienjarige zoon verongelukte toen hij tijdens het fietsen zijn Spotify-playlist aan het bijwerken was.

Kulkens zet zich sindsdien in voor de goede zaak, zoals te zien in het overheidsfilmpje hierboven. Dat begint met een quasi-fictieve situatie waarin Kulkens bijna botst met een appende jonge fietser, waarna diezelfde fietser een stel kinderen op het schoolplein interviewt. “App jíj weleens tijdens het fietsen? Enig idee hoe gevaarlijk dat is?”

Indringende video

Ook in de video van de Australische organisatie It Can Wait hoor je een verhaal met een tragisch einde. Er wordt nogal ingespeeld op het sentiment – emotionele muziek, tranen op de wangen van geschokte smartphonegebruikers – wat voor ons nuchtere Nederlanders misschien wat lastig te verteren is, maar aan de andere kant: zo hakt ‘ie er wel goed in. En dat is eigenlijk precies wat je wilt.

Verbod op smartphones

We kunnen al deze initiatieven natuurlijk ook achterwege laten, en een verbod instellen op smartphones in het verkeer. Dat heb je in Duitsland bijvoorbeeld ook. Toch is dat geen goed idee, volgens minister Schulz van Haegen: onmogelijk te handhaven, en gedragsbeïnvloeding werkt beter.

Het fietsverkeer is natuurlijk zo anarchistisch als de pest, en je kunt nooit iedereen gelijk bekeuren, maar toch. Een boete zal toch eerder tot nadenken zetten dan een suffe app waarmee je een prijsje kunt winnen.

Deel
Tweet